ದೆಹಲಿಯ ಲುಟ್ಯೆನ್ಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಅಧಿಕೃತ ಬಂಗಲೆಗಳ ನವೀಕರಣ, ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ದಿನನಿತ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ 2025-26ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ತೆರಿಗೆ ಹಣದಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ 92.35 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಈ ನಿವಾಸಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು (ಆರ್ಟಿಐ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ (ಸಿಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ) ನೀಡಿದ ಉತ್ತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿವೆ.
2014-15ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಚಿವರ ವಸತಿನಿಲಯಗಳ ನವೀಕರಣ ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ 27.47 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ವೆಚ್ಚವು ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜಿಗಿದಿದೆ. ಸಿಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ ಒದಗಿಸಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2014-15 ರಿಂದ 2025-26ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 547.68 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಷವಾರು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗಿನ ಮೊದಲ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚ 26.78 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರದ 2019 ರಿಂದ 2024 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವೆಚ್ಚವು ವಾರ್ಷಿಕ 50 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ತದನಂತರ 2024-25 ರಲ್ಲಿ 71.98 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ವೆಚ್ಚ, ಇದೀಗ 2025-26ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 92.35 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಗಡಿ ದಾಟಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 70 ರಿಂದ 72 ಸಚಿವರಿದ್ದು, ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಚಿವರ ಬಂಗಲೆಯ ನವೀಕರಣ ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 1.2 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಂಗಲೆಯ ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನ ವೆಚ್ಚ ತಗುಲಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಬಂಗಲೆಗಳು ತುಂಬಾ ಹಳೆಯದಾಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯೇ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಲುಟ್ಯೆನ್ಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳು 1912 ರಿಂದ 1930 ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 80 ರಿಂದ 100 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಸೋರುವುದು, ಗೆದ್ದಲು ಹಿಡಿಯುವುದು, ವಿದ್ಯುತ್ ವೈರಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ದೋಷಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ನಿರಂತರ ನವೀಕರಣ ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಿಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಆರ್ಟಿಐ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೇವಲ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಸದರ ಮನೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಕಚೇರಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯಾಗಲಿ ಈ ಬಂಗಲೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನವೀಕರಣ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ವೆಚ್ಚ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.
